كه آن را كوه شاهى يا قلعهء شوبك ناميد و پادگانى با سازوبرگ كافى در آن باقى گذاشت . « 1 » در 567 ق / 1171 م صلاح الدين از مصر به جنگ بلاد فرنگان رفت و در شوبك فرود آمد . مردم شوبك از او امان خواستند كه ده روز ايشان را مهلت دهد ؛ صلاح الدين پذيرفت . « 2 » ياقوت مىنويسد : شوبك قلعه‌اى استوار ميان عمّان ، أيله و قلزم و نزديك شهر كرك است . يحيى بن على تنوخى در تاريخش ياد مىكند كه يكى از پادشاهان فارس در 509 م به سرزمين ربيعه در منطقهء طىّ كه همان شراة و بلقاء و كوههاى آن و وادى موسى بود ، وارد شد و بر قلعه‌اى قديمى و خراب كه به شوبك معروف بود به نزديك وادى موسى فرود آمد . « 3 » اين گفتهء ياقوت حاكى از قدمت قلعهء مذكور است . ابو الفداء مىنويسد : شوبك شهرى است كوچك ، با بوستانهاى بسيار . بيشتر مردمانش نصارا باشند و در مشرق غور ( اردن ) و بر كنارهء شام در جهت حجاز واقع است . از زير قلعهء آن دو چشمهء آب مىجوشد . آب اين دو چشمه از ميان شهر به صورت دو نهر جارى است و آب بوستانها از اين دو نهر است . بوستانها در وادىاى در مغرب شهر است و ميوه‌هاى نيكو دارد كه به مصر صادر مىشود . قلعهء شوبك از سنگ سفيد ساخته شده و بر تلّ بلند و سفيدى در مشرق غور و مشرف به آن قرار دارد . « 4 » ايله يا ايلا « 5 » بندرى است قديمى ، كنار خليج عقبه و بندر عقبهء كنونى نزديك يا بر محل آن به وجود آمده است . در قديم گذرگاه ميان مصر و ميان بلاد عرب و همچنين ميان بنادر فنيقيه و جنوب جزيرة العرب قرار داشته است . احتمالا بنى اسرائيل در عبور از مصر به كنعان از آنجا گذشته‌اند . « 6 » بر اين شهر ، داود پيامبر ( ع ) دست يافت ، ليكن ادوميان در زمان يهورام پادشاه ، آن را تصرف كردند . . . در زمان سليمان ( ع ) شهر معروفى بود و هنگامى كه عزيا پادشاه يهودا بر تخت شاهى نشست با لشكرى عظيم ايلا را از تصرف

--> ( 1 ) . تاريخ جنگهاى صليبى ؛ ج 2 ، ص 113 . ( 2 ) . تاريخ ابن خلدون ؛ ج 4 ، ص 436 . ( 3 ) . معجم البلدان ؛ ج 3 ، ص 370 . ( 4 ) . تقويم البلدان ؛ ص 269 . ( 5 ) . ILa ، واژه‌اى عربى است ، به معنى درخت . ( 6 ) . دايرة المعارف فارسى ؛ ج 1 ، ص 347 و قاموس كتاب مقدس ؛ ص 143 .